Onverwachte vondst

Op 3 juli 2015 ging ik in Vorst naar een BBQ georganiseerd door EVA, het Ecologisch Vegetarisch Alternatief, ter hoogte van de moestuintjes naast het Wiels museum. Terwijl de paprika’s lagen te roosteren, kuierde ik wat rond op het verlaten industrieterrein langs de spoorweg en zag ik een behangersbij nectar en stuifmeel verzamelen op Witte honingklaver (Melilotus albus).

luzernebehangersbij

Ik kon het bijtje niet op soort brengen en nam enkele foto’s die ik op waarnemingen.be plaatste en eveneens deelde met Aculea, de bijenwerkgroep van Natuurpunt. Jelle Devalez, Aculea expert, kon bevestigen dat het gaat om de Luzernebehangersbij (Megachile rotundata). Bovendien is dit de eerste waarneming van deze soort voor België!

Behangersbijen (genus Megachile) zijn solitaire bijen die hun nestgangen bekleden met bladstukjes, zodat een kokertje ontstaat waarin ze een mengsel van stuifmeel en nectar en een ei deponeren. Die kokertjes kunnen op diverse plaatsen gemaakt worden: in de grond of bovengronds in holle stengels of in kevergaten.

Behangersbijen vervoeren het stuifmeel niet aan de achterpoten maar aan stijf afstaande borstelharen aan de onderkant van het achterlichaam, de zogenaamde buikschuier, die vaak sterk opvalt door de gele of oranje kleur van het stuifmeel (zie foto’s).

Behangersbijen houden bij bloembezoek hun achterlichaam kenmerkend omhoog gericht.

Een aantal behangersbijen zijn redelijk courant en worden in Brussel regelmatig gespot, onder meer de Lathyrusbij, de Grote bladsnijder en de Tuinbladsnijder.

Onze nieuwe soort, de Luzernebehangersbij, is een kleinere, weinig opvallende soort. Kenmerkend zijn de contrasterende witte haarbanden op het achterlijf (zie foto’s) en meestal een deels zwarte buikschuier op de laatste segmenten van het achterlijf.

Waar zoeken?

Je kan de soort best zoeken op braakliggende stukken grond in de stad met een warm microklimaat, groendaken, verlaten industrieterreinen etc… Volgens Jelle Devalez, die deze bijensoort regelmatig spot in Griekenland, gaat het om een cultuurvolger die vooral te vinden is op vlinderbloemigen (Leguminosae). Ondanks de naam, heeft de soort zeker geen bijzondere voorkeur voor luzerne. Ze bezoekt bijvoorbeeld veel liever honingklaver, zoals in Vorst. Ook op composieten en lipbloemigen zou ze aangetroffen zijn in andere landen.

Aculea hoopt op meer waarnemingen van de Luzernebehangersbij deze zomer. Vandaar de oproep om goed uit te kijken op terreinen waar de honingklaver bloeit (al dan niet tijdens een vegetarische BBQ – die keuze is aan u).